Kumpulan Contoh Tembang Macapat, Puisi Klasik Kesusastraan Jawa
Susunan:
Guru gatra: 4
Guru wilangan: 12, 6, 8, 8
Guru lagu: i, a, i, a
Contoh 1:
Dhuh anak mas sira wajib angurmati,
marang yayah rena,
aja pisan kumawani,
anyenyamah gawe susah
Contoh 2:
Badan iki sapa ingkang durung ngerti,
yen tansah pun bekta,
ing salaminipun urip,
apauwis den gatekna
Contoh 3:
Kelek-kelek biyung sira aneng ngendi,
enggal tulungana,
awakku kecemplung warih,
gulagepan wus meh pejah.
2. Mijil
Menceritakan keprihatinan, belas kasih, cinta, dan pengharapan. Mijil berasal dari kata wijil artinya keluar. Maknanya adalah anak manusia yang telah terlahir ke dunia dan membutuhkan kasih sayang.
Susunan:
Guru gatra: 6
Guru wilangan: 10, 6, 10, 10, 6, 6
Guru lagu: i, a, e, i, i, u
Contoh 1:
Dedalane guna lawan sekti,
kudu andhap asor,
wani ngalah dhuwur wekasane,
tumungkula yen dipundukani,
bapang den simpangi,
ana catur mungkur
Contoh 2:
Poma kaki padha dipuneling,
ing pitutur ingong,
sira uga satriya arane,
kudu anteng jatmika ing budi,
ruruh sarta wasis,
samubarangipun.
3. Sinom
Sinom artinya daun muda atau isih enom (masih muda). Menceritakan masa muda yang indah dan penuh pengharapan.
Susunan:
Guru gatra: 9
Guru wilangan: 8, 8, 8, 8, 7,8, 7, 8, 12
Guru lagu: a, i, a, i, i, u, a, i,a
Contoh:
Saben mendra saking wisma,
lelana laladan sepi,
ngisep sepuhing sopana,
mrih pana pranaweng kapti,
tis-tising tyas marsudi,
mardawaning budya tulus,
mesu reh kasudarman,
neng tepining jalanidhi,
sruning brata kataman wahya dyatmika
4. Kinanti
Berasal dari kata kanthi atau tuntun yang artinya bimbingan atau tuntunan. Menceritakan seorang anak yang butuh tuntunan ke jalan yang benar agar bahagia dan selamat hidupnya.
Susunan:
Guru gatra: 6
Guru wilangan: 8, 8, 8, 8, 8, 8
Guru lagu: u, i,a, i,a, i
Contoh 1:
Budak leutik bisa ngapung,
babaku ngapungna peuting,
ngalayang kakalayangan,
neangan nu amis-amis,
sarupaning bungbuahan,
naon bae nu kapanggih
Contoh 2:
Mangka kanthining tumuwuh,
salami mung awas eling,
eling lukitaning alam,
dadi wiryaning dumadi,
supadi nir ing sangsaya,
yeku pangreksaning urip
5. Asmarandana
Berasal dari kata asmara yang artinya asmara dan dahana yang artinya api. Jadi, asmarandana bermakna api asmara sepasang manusia.
Susunan:
Guru gatra: 7
Guru wilangan: 8, 8, 8, 8, 8, 8, 8
Guru lagu: i, a,e, a, a,u, a
Contoh:
Gegaraning wong akrami,
dudu bandha dudu rupa,
amung ati pawitané,
luput pisan kena pisan
yen ta gampang luwih gampang,
yen angèl angèl kalangkung,
tan kena tinumbas arta.
6. Gambuh
Berasal dari kata gambuh yang artinya cocok atau jodoh. Menceritakan manusia yang telah bertemu jodohnya dan mulai mengarungi pernikahan.